İslam tarixindən səhifələr: Bəni-Müstəliq ğəzvəsi (Birinci hissə)

/ Cümə, 21 Fevral 2020 11:01
İslam tarixindən səhifələr: Bəni-Müstəliq ğəzvəsi (Birinci hissə)

Hicri 6-ci ilin şəban ayında (miladi 627-ci il) Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) şəxsən iştirak etdiyi Bəni-Müstəliq ğəzvəsi baş vermişdir. Bəzi mənbələrdə hicri 5-ci ildə baş verdiyi yazılıb. Bəni-Xüzaə qəbiləsinin bir qolu olan Bəni-Müstəliq camaatı Məkkədən cənubda, Tihamə vadisindəki Müreysi quyusunun yanında məskunlaşmışdı. Buna görə həmin ğəzvəyə “Müreysi ğəzvəsi” də deyilir.

Ğəzvə nədir?

Dini ədəbiyyatda Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) şəxsən başçılıq etdiyi hərbi əməliyyatları ğəzvə adlandırırlar. Ğəzvələrin əksəriyyəti (Xəndək ğəzvəsi kimi bəzi hərbi əməliyyatlar istisna olmaqla) yürüş xarakterli olub, Mədinədən kənarda baş vermişdir.

Ğəzvələrin bəzi əsas xüsusiyyətləri bundan ibarətdir: onların hamısı hicrətdən sonra, yəni müsəlmanlara cihad icazəsi verildikdən sonra baş vermişdir. İslam tarixində çox mühüm rol oynamış ən mühüm hərbi səfərlərdə Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) şəxsən iştirak etmişdir. Bütün ğəzvələr ya qəti müdafiə xarakteri daşımış, ya da düşmən tərəfindən gözlənilən təcavüzü qabaqlamaq məqsədilə həyata keçirilmişdir.

Tarix kitablarında 26, 27 və ya 29 ğəzvə haqqında məlumat verilib. Bunların 9-da (ən qanlı döyüş-lərdə) İslam Peyğəmbəri şəxsən döyüş meydanında olmuşdur. Peyğəmbərin döyüşə qatıldığı ğəzvələr bunlardır: Bədr, Ühüd, Bəni-Müstəliq, Xəndək, Bəni-Qüreyzə, Xeybər, Məkkənin fəthi, Hüneyn və Taif.

Ğəzvələrdən 7-si əhli-kitaba (yəhudi və xristianlara), 13-ü Məkkə müşriklərinə, qalanları isə digər müşrik ərəb qəbilələrinə qarşı həyata keçirilmişdir. 16 ğəzvə silahlı toqquşmasız başa çatmışdır. Ühüd savaşını çıxmaq şərti ilə, heç bir ğəzvədə müsəlmanlar məğlub olmamışlar. “Ğəzvə” termininin müqabilində Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) şəxsən iştirak etmədiyi, onun əmri ilə bəzi səhabələrin başçılığı altında həyata keçirilmiş hərbi əməliyyatları əhatə edən “səriyyə” anlayışı durur.

Mühüm hadisələrlə zəngin olan hərbi yürüş

Bəni-Müstəliq ğəzvəsi ona görə İslam tarixində əhəmiyyətli yerə malikdir ki, bu zaman bir neçə mühüm hadisə baş vermişdir: münafiqlərin başçısı Abdullah ibn Übeyy ibn Səlul ifşa edilmiş, ümmül-möminin Aişə ilə bağlı “ifk” olayı baş vermiş, münafiq Vəlid ibn Üqbənin gətirdiyi xəbərlə bağlı hökm nazil olmuşdur.

Bəni-Müstəliqin başçısı Haris ibn Əbu Zirar müsəlmanlara qəfil basqın etmək məqsədilə ətraf qəbilələrlə birləşib böyük bir qoşun hazırlamışdı və hücum üçün fürsət gözləyirdi. İslam Peyğəmbəri məsələni dəqiqləşdirmək üçün onların yanına bir nəfəri göndərdi. Həmin adam həqiqətən, Bəni-Müstəliqin və müttəfiq qüvvələrin müsəlmanlara düşmənçilik niyyətində olduğunu öyrəndi və bunu Peyğəmbərə xəbər verdi.

Peyğəmbər 700 nəfərlik qüvvə ilə Mədinədən çıxdı. Münafiqlərin və düşmən casuslarının zənnini azdırmaq üçün O, əvvəlcə şimala doğru irəlilədi, sonra qəfildən istiqaməti dəyişdirib Tihamə üzərinə yeridi. Müsəlmanlar yolda rastlarına çıxan bir düşmən casusunu ələ keçirdilər. Casus Bəni-Müstəliqin xeyrinə işlədiyini boynuna aldı. Ona müsəlman olmağı təklif etdilər, lakin o, rədd cavabı verdi və edam olundu.

Vəziyyətdən xəbərdar olan düşmən narahatçılığa düşdü. Bəni-Müstəliqlə müttəfiq olan qəbilələr dağılıb getdi. Müsəlmanlar Müreysə quyularanın yaxınlığında düşərgə qurdular. Düşmən tərəfə təklif olundu ki, İslamı qəbul etsinlər. Lakin Bəni-Müstəliq camaatı inadkarlıq edib, müsəlmanları ox atəşinə tutdu. Peyğəmbər gecə hücum üçün əlverişli şərait yarandığını görüb döyüş əmrini verdi. Qəfil hücumla yaxalanmış Bəni-Müstəliqlilər ciddi müqavimət göstərmədən məğlub oldular. Qəbilənin əksər üzvləri əsir edildi. Düşmən tərəfdən cəmi 10 nəfər öldürüldü. Müsəlmanlar bircə nəfər itki verdilər; onu da səhv olaraq ənsardan bir nəfər düşmən sayaraq öldürmüşdü.

(ardı var)

Please publish modules in offcanvas position.